در جلسه فوق العاده وزيران امور خارجه عرب كه براي تعليق عضويت سوريه در اتحاديه عرب تشكيل شد، وزير امور خارجه الجزاير خطاب به همتاي قطري خود ‌‌گفت كه شما در نوك پيكان حمله غرب به كشورهاي عرب قرار داريد. وزير خارجه قطر نيز پاسخ داد كه «نوبت شما هم فرا خواهد رسيد». آيا اين خبر و اطلاع است يا تحليل يا تهديد؟ شايد اين سه، يا يكي از آنها سبب شد كه الجزاير هم در كنار لبنان و يمن قرار گيرد و به تعليق سوريه رأي منفي ندهد.

دولتهاي عربي بعد از تجربه ليبي، اينك درصدند در تحولات داخلي سوريه نيز مؤثر واقع شوند. البته تمامي كار به دست دولتهاي پولدار عربي است كه خودشان از طوفان خيزش‌هاي عربي فعلا در پناهگاه امن بي خبري مردم غنوده اند. قبلا نيز چنين بوده است و اتحاديه عرب را دولت‌هاي به اصطلاح محور اعتدال عربي راهبري مي‌كردند. بعد از انقلاب مصر و مشغول شدن دولت انتقالي آن به سر و سامان دادن به اوضاع داخلي، ميدان براي سعودي، قطر، امارات و كويت بيشتر باز شده است.

اين دولت‌ها براي فلسطين هيچگاه با اين شدت عمل وارد ميدان نشدند. در زماني كه اسرائيل، غزه را دو سال پيش بمباران مي‌كرد و زمين آن را به آسمانش مي‌دوخت، هيچكدام از دولت‌هاي عرب كه با اسرائيل رابطه سياسي داشتند حاضر به قطع روابط يا فراخواندن سفير، يا حتي تهديد آن نشدند. محاصره غزه هم براي آن دولت‌ها مسئله مهمي نبود كه برايش كاري انجام دهند. با اين حال، اوضاع در سوريه رو به وخامت است. سازمان ملل متحد مي‌گويد كه ظرف 8 ماه گذشته قريب به 3500 نفر كشته شده اند. هزار نفر از اينان را افراد ارتش و پليس تشكيل مي‌دهند. دولت سوريه گناه كشته شدن بقيه را هم به گردن افراد مسلح شورشي مي‌اندازد، ولي كسي قانع نمي‌شود.

اينك همه از جنگ داخلي در سوريه سخن مي‌گويند و بحث ميان موافق و مخالف آن بالا گرفته است. زمينه هم فراهم است. دست‌كم نيمي از مردم با تغيير رژيم به سبب نداشتن اطمينان از آينده، مخالف هستند. وزير امور خارجه آمريكا مشوقانه گفت: كه جنگ داخلي به شرطي در سوريه رخ مي‌دهد كه مخالفان خوب مسلح شده و پول خوبي هم داشته باشند. همتاي روس او نيز گفته است كه اوضاع كنوني سوريه شبيه به جنگ داخلي است.

براي جنگ داخلي لازم است مناطقي از سوريه از چنبره حاكميت خارج شود. رهبر اخوان المسلمين سوريه رسماً از تركيه خواسته است كه در مرز، منطقه حائل برپا كند تا افراد مسلح بتوانند در آن پناه گيرند. اگر افراد مسلح يا عادي به اين منطقه بروند، لازم مي‌آيد كه حمايت شوند و پرواز جنگنده‌هاي سوريه بر فراز آن با اجازه شوراي امنيت، كه روسيه و چين نمي‌گذارند، يا با مداخله مستقيم ناتو بعد از اخذ موافقت دنياي عرب ممنوع شود.

اتحاديه عرب به تعليق عضويت سوريه بسنده نكرده بلكه به دولت‌هاي عرب اجازه داد كه سفيرانشان را از دمشق فرا بخوانند و سوريه را به تحريم اقتصادي تهديد كرده است. جديدترين اقدام اين اتحاديه فرستادن لشكري 500 نفره از ناظران خود به سوريه است. اماكن استقرار اين عده و وظايفشان، مدار بحث ميان سوريه و اتحاديه عرب است.

اتحاديه عرب گام به گام سوريه را به عقب مي‌راند و وادارش مي‌كند كه با مصوباتش موافقت كند. دمشق هم مي‌داند كه تعليق عضويت، فراخواني سفيران و تحريم... به معناي برداشته شدن پوشش عربي از سوريه است و آن را در برابر هر گونه احتمال حمله خارجي، تنها مي‌گذارد.